Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie skutków prawnych zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorców w świetle ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

   Szanowny Panie Ministrze! Wysokość obciążeń publicznoprawnych jest ogólnie znanym problemem polskich przedsiębiorców. Jest to jednak materia ustawowa, zastrzeżona do kompetencji parlamentu. W pewnych sytuacjach wielkość obciążeń wynika jednak nie tyle z decyzji ustawodawcy, co z przyjmowanego przez urzędników różnego szczebla sposobu wykładni przepisów prawa. Rezultatem takiej wykładni może być powstanie dodatkowych ciężarów, nakładanych na obywateli bez upoważnienia ustawowego przez nieuprawnione organy administracji. Istnieją również odwrotne przypadki, kiedy to organ stosuje prawo w sposób korzystniejszy dla obywateli aniżeli wynika to z ustawy czy raczej z jej wykładni dokonywanej następnie przez ministerstwa czy sądy administracyjne. Niestety w obu przedstawionych sytuacjach pewne kręgi urzędnicze usiłują naginać prawo do niewłaściwie rozumianych potrzeb budżetu, naruszając u wielu obywateli poczucie sprawiedliwości.    Interpelacja niniejsza dotyczy granic swobodnej wykładni prawa przez urzędników zatrudnionych w podległym Panu ministerstwie oraz w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.    W latach dziewięćdziesiątych Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosował na szeroką skalę instytucję zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, który okresowo nie prowadził takiej działalności, zawiadamiał o tym fakcie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w treści odpowiedniego formularza. Za okres zawieszenia działalności gospodarczej składki na ubezpieczenie społeczne nie były naliczane. Od pewnego czasu - około dwóch lat - ZUS pozyskuje dodatkowe środki w ten sposób, że nalicza z mocą wsteczną składki, które mają jakoby być należne za okres zawieszenia działalności gospodarczej. Naliczanie tych składek sięga wstecz nawet o 10 lat i więcej; sprzyja temu zwłaszcza brak przepisów przejściowych w ustawie wydłużającej okres przedawnienia tych składek.1)    O ile mi wiadomo, począwszy od roku 1990 Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjmował zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej w celu zaprzestania naliczania pobieranych składek do czasu podjęcia tej działalności. Wobec powyższego postulat zaniechania praktyki naliczania tych składek z mocą wsteczną, zgłaszany przez środowiska przedsiębiorców, opiera się na podstawowych zasadach państwa prawnego, w tym zasadzie legalności i praworządności, zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do państwa, a także na powszechnym, wspólnym całemu społeczeństwu poczuciu sprawiedliwości.    W związku z powyższym proszę uprzejmie o odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy Pan Minister uważa za możliwe i dopuszczalne dokonywanie przez podległych sobie urzędników zmiennej wykładni przepisów ustawowych, powodującej diametralnie różne skutki prawne w dwóch różnych okresach czasu w stosunku do tych samych zdarzeń faktycznych?    2. Jakie jest stanowisko Pana Ministra w przedmiocie naliczania z mocą wsteczną składek na ubezpieczenie społeczne osób, które zgłaszały w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych fakt zawieszenia działalności gospodarczej?    3. Jaką, zdaniem Pana Ministra, należy przyjąć wykładnię przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w jego obecnym brzmieniu, w odniesieniu do przedawnienia wymiaru składek rozpoczynającego swój bieg przed datą wejścia w życie ustawy wydłużającej okres przedawnienia z 5 do 10 lat?    4. Czy w ocenie Pana Ministra w omawianym zakresie są potrzebne dalsze prace ustawodawcze?    Z poważaniem    Poseł Kazimierz Matuszny    Warszawa, dnia 30 marca 2006 r. 1) Chodzi tutaj o zmianę przepisu art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonaną przepisem art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 241. poz. 2074. W stosunku do wydłużonego z 5 do 10 lat okresu przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne nie przewidziano przepisów przejściowych (intertemporalnych), tak iż nie wiadomo, które składki przedawniają się z upływem 5 lat, które zaś - z upływem okresu dziesięcioletniego.