Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie nauczania języka mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego w przedszkolach publicznych

   Szanowny Panie Ministrze! W mojej poprzedniej interpelacji z dnia 16 lutego 2006 r. dotyczącej tej samej kwestii podkreślałem, jak bardzo ważną rolę dla mniejszości narodowych odgrywa sprawa nauczania języka mniejszości narodowych i etnicznych dla zachowania i rozwoju tożsamości kulturowych tych mniejszości, przy czym nauka ta powinna być zapewniona, począwszy od przedszkola aż do szkoły średniej, w jednostkach publicznego nauczania.    Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym sprawę nauki języka mniejszości reguluje: ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141 z późn. zm.) oraz zgodnie z treścią art. 17 tej ustawy ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), jak i przepisy wykonawcze do tych ustaw, w tym przede wszystkim rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej, językowej i religijnej uczniów należących do mniejszości narodowych i grup etnicznych (Dz. U. Nr 220, poz. 1853).    Jak już ostatnio wskazywałem, treść przepisów prawnych - ustawy o systemie oświaty, jak i rozporządzenia wykonawczego z dnia 3 grudnia 2002 r. odnośnie kwestii nauczania języka mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego - nie jest spójna i konsekwentna, ponieważ z analizy przepisów prawnych dotyczących tej kwestii wynika, że publiczne przedszkole nie jest placówką publiczną, w związku z czym nie można wprowadzić nauczania języka mniejszości do przedszkoli publicznych na zasadach ogólnych. Dlatego też nie jest możliwe finansowanie tych zajęć z budżetu gminy. Wynika to z analizy powyższego rozporządzenia oraz z art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 3 oraz z art. 13 ustawy o systemie oświaty. W cytowanym rozporządzeniu tylko w jednym miejscu mowa jest o nauczaniu w przedszkolach, mianowicie w § 11 dotyczącym podtrzymywania poczucia tożsamości religijnej uczniów. Według tego przepisu kwestię tę ˝regulują przepisy o warunkach i sposobie organizowania nauki religii w publicznych szkołach i przedszkolach˝. Pozostałe przepisy tego aktu prawnego mówią już tylko o nauce w szkołach i placówkach publicznych. Tymczasem, jak już powyżej wskazywałem, przedszkole nie jest jednostką publiczną.    Wcześniej było to możliwe, ponieważ poprzednie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 24 marca 1992 r. w sprawie organizacji kształcenia umożliwiającego podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych (Dz. U. Nr 34, poz. 150), gdzie w § 1 tego rozporządzenia wyraźnie określono, że nauczanie uczniów pochodzących z mniejszości w ich języku dotyczy ˝przedszkoli i szkół publicznych˝.    W związku z powyższym w obecnych przepisach nie ma wyraźnego zapisu prawnego umożliwiającego naukę języka mniejszości w przedszkolach na zasadach ogólnych.    W odpowiedzi na moją interpelację w powyższej sprawie z dnia 2 marca 2006 r. sekretarz stanu Jarosław Zieliński wyjaśnił mi, iż prawo do organizowania zajęć z języka lub w języku mniejszości dotyczy zarówno szkoły, jak i przedszkoli publicznych na mocy przepisu art. 3 pkt 1. Jednocześnie poinformował nas, że z powodów wątpliwości interpretacyjnych podjęto działania mające na celu zapisanie ich w sposób bardziej precyzyjny. Prace te miały być podjęte przy okazji nowelizacji prawa oświatowego wynikającej z konieczności dostosowania go do terminologii wprowadzonej ustawą z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym. Natomiast projekt rozporządzenia dotyczącego organizowania nauki języków mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego uwzględniający wskazane zmiany miał być przekazany do konsultacji zewnętrznych. Tymczasem z treści dotychczasowych zmian, jak i projektów zmian prawa oświatowego raczej nie wynika, aby w tej kwestii podjęto jakieś działania. Z kolei gminy, nie mając wyraźnej podstawy prawnej, nie sfinansują nauki w języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub w języku regionalnym.    W moim przekonaniu najbardziej właściwe byłoby doprecyzowanie treści rozporządzenia wykonawczego z dnia 3 grudnia 2002 r. wydanego na podstawie delegacji z art. 13 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w sposób jasny i precyzyjny, tak aby nie budziły one wątpliwości.    W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Czy w obecnych pracach nad nowelizacją ustawy o systemie oświaty wprowadzono zapisy umożliwiające naukę języka mniejszości oraz języka regionalnego w przedszkolach publicznych?    2. Czy w obecnych pracach nad nowelizacją ustawy o systemie oświaty podjęto jakieś działania w kierunku dostosowania jej przepisów do terminologii wprowadzonej ustawą z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym?    3. Czy projekt rozporządzenia dotyczącego organizowania nauki języków mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego uwzględniający wskazane zmiany został już przekazany do konsultacji zewnętrznych i na jakim etapie są prace nad jego treścią?    Z poważaniem    Poseł Ryszard Galla    Warszawa, dnia 14 lutego 2007 r.